Raport nr 40

JSW Innowacje

9 stycznia 2021

Internetowy przegląd informacji z 14.12.2020-03.01.2021 roku. Ostatnie tygodnie grudnia to okres pierwszych podsumowań 2020 roku, nieodwracalnie naznaczonego piętnem pandemii COVID-19. To także czas intensywnej, momentami brutalnej rywalizacji największych górniczych gospodarek świata.
Pandemiczny „roller coaster”, w I i II kwartale 2020 r. zafundował całemu sektorowi ostrą jazdę w dół. Na szczyt, w IV kw. 2020 r. zabrał już tylko chętnych i dobrze przygotowanych. Polityka gospodarcza poszczególnych państw, programy wsparcia sektora (lub ich brak), stopień dywersyfikacji surowcowej koncernów górniczych, to cechy, które zadecydowały o zdolnościach konkurowania podmiotów branżowych na rynkach. Zmiana notowań poszczególnych surowców, podyktowana w dużej mierze wpływem pandemii, zredefiniowała natomiast rynek i wypromowała nowych liderów rynku, stawiając innych pod ścianą.

Gospodarka światowa i polityka regionów

2020 rok przyniósł nieoczekiwaną zmianę lidera światowej gospodarki. Produkcja krajowa brutto Chin (liczona na podstawie parytetu siły nabywczej) pierwszy raz, w historii współczesnej przerosła PKB (PSN) USA. Zwycięstwo Joe Bidena w wyborach prezydenckich oraz zapowiedź systematycznego odchodzenia kraju od górnictwa, przy jednoczesnej pro-górniczej i pro-przemysłowej strategii Chin Indii, Australii, Indonezji i innych krajów górniczej Azji i Oceanii każą przypuszczać, że kraje tamtych rejonów świata będą zyskiwać kosztem UE i USA, w najbliższych latach. Rosnący wpływ Chin na globalny rynek surowców oraz nieposkromiony apetyt Państwa Środka na konsumpcję i produkcję, każą sądzić, że polityka sektorowa Azji będzie w coraz większym stopniu kształtować reguły rynku.

Rys. 1. Zmiana PKB (PSN) największych gospodarek świata, w wybranych latach.

Pandemia COVID-19 przyniosła silną polaryzację państw wobec polityki zielonego ładu. UE i USA mimo wyraźnych negatywnych reperkusji gospodarczych i utraty konkurencyjności na arenie międzynarodowej, konsekwentnie deklarują realizację planu odchodzenia od wykorzystania paliw kopalnych i wykorzystania zasobów naturalnych. Reszta świata, w tym m.in. Indie, Australia, Chiny, czy  Indonezja coraz bardziej stanowczo sprzeciwiają się polityce klimatycznej, narzucanej reszcie świata przez kraje zachodu.

Pod koniec grudnia Chiny zadeklarowały całkowite zniesienie ograniczeń dla zagranicznych inwestorów chcących rozwijać sektor wydobycia węgla, ropy i gazu oraz energetyki konwencjonalnej,  z wyłączeniem energetyki jądrowej. Analitycy międzynarodowi odczytują ten ruch rządu Chin jako próbę zachęcenia koncernów europejskich i amerykańskich do przenoszenia swojej działalności do Państwa Środka.

Także  w grudniu Australia obwieściła rozpoczęcie budowy transkontynentalnej linii kolejowej łączącej kopalnie żelaza na zachodzie kraju z kopalniami węgla na wschodzie. Projekt zwiększy rodzimą produkcję stali, zapewniając wzrost efektywności ekonomicznej sektora o 15-30%. Australijska strategia rozwoju gospodarczego, bazująca na węglu, a także raporty naukowe dot. realnego wpływu człowieka na zmiany klimatu sprawiły, że rząd Australii odrzucił wezwania sekretarza ONZ do redukcji emisji CO2.

Tylko w 4 kwartale 2020 r. rząd Indii określił dekarbonizacyjne żądania ONZ szkodliwymi dla kraju i niemożliwymi do realizacji, zaś Chiny zapowiedziały wzrost emisji CO2 do 2030 r.

Bezsprzeczna polaryzacja stanowisk poszczególnych rządów świata wobec polityki klimatycznej będzie prowadziła do regionalizacji rynku surowców i inwestycji w sektorze paliw kopalnych. Rozwój technologii OZE i elektromobilności zagwarantuje natomiast zbyt dla surowców metalicznych, niezbędnych do transformacji energetycznej.

Z całą pewnością Azjatycka umowa o wolnym handlu podpisana przez największe kraje regionu (Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP)) będzie umacniać pozycję jej członków i zmieni gospodarczy porządek świata. Warto także mieć na uwadze, że wsparcia rodzimego górnictwa i przemysłu tych krajów, skutkowała w minionym roku szeregiem napięć miedzy Australią i Chinami oraz Indiami i Chinami, co znacząco wpłynęło na zmianę modelu handlu surowcami, a w konsekwencji na ich cenę.

 

Rynek surowców

Rok 2020 wprowadził ogromne, nieodwracalne zmiany transformując względnie jednolity i stabilny globalny rynek surowców, w system niejednorodny i zregionalizowany. Doskonałym przykładem efektów tego procesu jest wzrastająca rozbieżność, dotychczas doskonale skorelowanych i kompatybilnych dwóch indeksów notowań węgla energetycznego: ARA (UE) oraz RB (RPA). Wpływ regionalnej polityki (polityka klimatyczna UE) niemal odciął Index od wpływu globalnego wolnego rynku. W 2020 r. różnica notowań tych indeksów przekraczała momentami 30%, co niemiało miejsca nigdy w historii.

Rys. 2. Notowania Indeksów ARA i RP

Źródło: wnp.pl

Zmianę notowań najważniejszych surowców w 2020 r. (poza gazem i ropą) charakteryzował gwałtowny spadek w pierwszych miesiącach pandemii, a następnie gwałtowny wzrost. Miedź, żelazo i cynk pobiły wieloletnie rekordy notowań. Złoto natomiast osiągnęło najwyższą wartość w historii. Od momentu marcowych spadków wywołanych pandemią COVID-19 żelazo zyskało ponad 75%, miedź – ponad 30%, cynk – ponad 21%, zaś złoto blisko 30%, zamykając rok z blisko 24% zyskiem.

Rys. 3. Zmiana notowań wybranych surowców w 2020 r.

Jednym z niewielu, kluczowych dla gospodarki surowców, który systematycznie tracił w 2020 r. był węgiel koksowy, notowany w styczniu na poziomie ok. 140 USD/t, zaś w grudniu na poziomie
ok. 105 USD/t. Wraz z węglem koksowym traciła również stal, która w zbiorczym zestawieniu „metali żelaznych” jest jedynym produktem, który zakończył rok pod kreską. Zależność ta podyktowana była zarówno globalnym spadkiem produkcji, wywołanym pandemią COVID-19, jak również polityką Chin, które zdecydowały się postawić na krajową produkcję stopu, która zastąpiła import. W efekcie rok 2020 był rokiem największej od dziesięcioleci nadpodaży stali. Koncerny wydobywające węgiel koksowy oraz huty mogą jednak patrzeć w przyszłość z optymizmem. Spodziewany globalny, popandemiczny wzrost produkcji skutkuje wzrostem notowań futures na węgiel koksowy oraz stal w 2021 r. Mimo represji dekarbonizacyjnych oraz ograniczeń w handlu surowcem, węgiel energetyczny, po silnych spadkach zakończył rok na plusie.

Rys. 4. Notowania futures rudy żelaza, metali żelaznych i stali (Chiny 2020r.)

W zbiorczym zestawieniu notowań futures metali podstawowych (Chiny 2020 r.) na uwagę zasługuje roczny wzrost notowań całej grupy surowców, a w szczególności aluminium.

Rys. 5. Notowania futures metali podstawowych (Chiny 2020r.)

 

Koncerny górnicze

Globalne, dobrze zdywersyfikowane koncerny górnicze, wsparte rządowymi programami dotacji dobrze poradziły sobie z pandemią. BHP, Rio Tinto, Anglo American, Vale, FMG oraz Glencore, mimo drastycznego spadku notowań akcji w marcu, zakończyły rok na plusie.

Prognoza

Wydaje się, że dotychczasowe modele prognozy rynku surowców przestają mieć zastosowanie w post-pandemicznej rzeczywistości. Zmiana globalnego układu sił, rosnąca dominacja Chin i innych państw Azji, a także wpływ polityk regionalnych i programów krajowych na sektor oraz rozbieżność priorytetów państwa zachodu i dalekiego wschodu będą prowadzić do dalszej dezintegracji spójnego rynku. Nieunikniony jest przepływ kapitału inwestycyjnego (sektory górnictwa i przemysłu) z krajów zaostrzających politykę klimatyczną w rejony tańszej, nieskrepowanej regulacyjnie produkcji. Naiwnością byłoby założenie, że Chiny i Indie nie wykorzystają schizofrenii państw UE oraz USA, które wbrew faktom żywią przekonanie, że ich transformacja energetyczna prowadzić będzie do spadku zużycia surowców oraz spadku emisji.

Rok 2021 przyniesie potężne ożywienie gospodarcze, zaś wdrożenie programu masowych szczepień pozwoli funkcjonować górnictwu bez zakłóceń wywołanych pandemią w IV kw. br. Beneficjentami polityk UE i USA będą Chiny oraz Indie, które jeszcze silniej zaznaczą swoją dominującą pozycję gospodarczą.

Poniżej linki www do przedstawionych informacji:

https://www.reuters.com/article/us-china-energy/china-to-abolish-access-restrictions-on-foreign-investment-in-energy-sector-white-paper-idUSKBN28V0RY

https://www.mining.com/web/top-five-china-commodities-to-eye-for-growth-in-2021/

 

Opracowanie: Pion Projektów Górniczych JSW Innowacje SA.

 

Coworking - Możliwość udostępnienia sali spotkań w Katowicach dla społeczności innowatorów, Skontaktuj się z nami: kontakt@nowylevel.pl

Informujemy, że strona używa plików cookies wyłącznie w celach wskazanych w Polityce Prywatności. Jeżeli nie blokujesz tych plików, rozumiemy przez to, że zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia więcej informacji. Jeżeli wyrażasz zgodę na wykorzystanie cookies, kliknij Akceptuję.